کمتر خانمی را میتوان پیدا کرد که دستکم یک بار درد یا حساسیت پستان را تجربه نکرده باشد. این درد گاهی فقط سنگینی آشنای روزهای پیش از پریود است و گاهی تیرکشیدن ناگهانی در یک نقطه که ذهن را به سمت بدترین احتمالها میبرد. واقعیت آن است که درد پستان بهتنهایی بهندرت نشانه سرطان است. این مطلب، بخشی از راهنمای سلامت پستان، انواع درد پستان، علتهای شایع، راههای ساده کاهش آن و نشانههایی را که نیاز به بررسی دارند توضیح میدهد.
ماستالژی دورهای؛ همراه همیشگی چرخه قاعدگی
شایعترین نوع درد پستان، دردی است که با چرخه قاعدگی ارتباط دارد. این درد معمولاً در نیمه دوم چرخه شروع میشود، در روزهای پیش از پریود به اوج میرسد و با شروع خونریزی کم میشود. اغلب هر دو پستان را درگیر میکند، بیشتر در بخش بالایی و بیرونی و گاهی تا زیر بغل احساس میشود و ممکن است با تورم و ناهمواری بافت همراه باشد. این نوع درد در زنان جوانتر و پیش از یائسگی بیشتر دیده میشود و اغلب جزئی از سندرم پیش از قاعدگی است.
درد غیردورهای؛ وقتی درد به تقویم ربطی ندارد
درد غیردورهای بیشتر در یک پستان و در یک ناحیه مشخص احساس میشود و الگوی ثابتی با قاعدگی ندارد. این نوع درد در زنان میانسال شایعتر است و علتهای متفاوتی دارد که بیشتر آنها خوشخیم هستند.
- کیستهای پستان، بهویژه وقتی ناگهان بزرگ شوند.
- ماستیت یا عفونت پستان در دوران شیردهی.
- آسیب یا ضربه به پستان، یا درد ناشی از جراحی قبلی.
- سوتین نامناسب که حمایت کافی ندارد، بهویژه در سینههای بزرگ.
- اکتازی مجاری که با ترشح غلیظ و درد اطراف هاله همراه است.
دردهایی که از پستان نیستند
گاهی آنچه درد پستان به نظر میرسد، در واقع از دیواره قفسه سینه منشأ میگیرد. التهاب غضروف محل اتصال دندهها به جناغ، کشیدگی عضله سینه پس از ورزش یا حمل بار، و دردهای ستون فقرات گردنی و پشتی میتوانند در ناحیه پستان احساس شوند. این دردها معمولاً با فشار روی نقطه خاصی از دنده یا با حرکت بدن بیشتر میشوند. از سوی دیگر، درد ناگهانی سمت چپ قفسه سینه همراه با تنگی نفس، تعریق یا انتشار به بازو و فک را نباید با درد پستان اشتباه گرفت و نیاز به مراجعه فوری اورژانس دارد.
نقش هورمونها و داروها
نوسانات هورمونی در نوجوانی، بارداری، دوران پیش از یائسگی و هنگام مصرف داروهای هورمونی مثل قرصهای پیشگیری از بارداری یا هورموندرمانی میتواند باعث حساسیت پستان شود. برخی داروهای دیگر هم چنین اثری دارند. اگر درد پس از شروع یک داروی جدید ظاهر شده، آن را با پزشک در میان بگذارید و خودسرانه دارو را قطع نکنید. بررسی اختلالات هورمونی زنان گاهی به یافتن ریشه دردهای مقاوم کمک میکند.
راههای ساده برای کاهش درد پستان
در بسیاری از زنان، تغییرات ساده روزمره درد را بهطور محسوس کم میکند. یادداشت کردن روزهای درد در یک تقویم دو ماهه هم کمک میکند خودتان و پزشک الگوی درد را بهتر ببینید.
- سوتین با اندازه درست و حمایت کافی بپوشید؛ هنگام ورزش از سوتین ورزشی استفاده کنید.
- در روزهای پردرد، شبها سوتین نرم و بدون سیم به کار ببرید.
- کمپرس گرم یا سرد، هر کدام که راحتترید، را امتحان کنید.
- مصرف کافئین و غذاهای بسیار شور را در روزهای پیش از قاعدگی کمتر کنید و ببینید اثری دارد یا نه.
- برای مصرف هر مسکن یا مکمل، با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
چه زمانی درد پستان باید بررسی شود؟
اگر درد در یک نقطه ثابت مانده و بیش از چند هفته طول کشیده، اگر با توده، ترشح خونی، فرورفتگی پوست یا قرمزی همراه است، یا اگر تب و گرمی پستان دارید، به پزشک مراجعه کنید. پزشک پس از معاینه ممکن است سونوگرافی یا، بسته به سن، ماموگرافی درخواست کند. آشنایی با حالت طبیعی پستان از طریق خودآزمایی ماهانه کمک میکند تغییرات واقعی را از دردهای گذرا جدا کنید. شنیدن اینکه نتیجه بررسی طبیعی است، خودش برای بسیاری از زنان بخش مهمی از تسکین درد است.
پرسشهای رایج
آیا درد پستان نشانه سرطان است؟
درد بهتنهایی بهندرت نشانه سرطان پستان است و بیشتر دردهای پستان علت خوشخیم دارند. با این حال، دردی که در یک نقطه پایدار بماند یا با توده و تغییرات پوست همراه باشد، باید بررسی شود.
چرا قبل از پریود سینههایم درد میگیرد؟
در نیمه دوم چرخه، اثر هورمونها باعث احتباس مایع و تحریک بافت غدهای پستان میشود. این حالت طبیعی است و معمولاً با شروع قاعدگی برطرف میشود.
درد پستان در اوایل بارداری طبیعی است؟
بله. حساسیت و سنگینی پستان از نخستین نشانههای بارداری است و به افزایش هورمونها مربوط میشود. این حالت معمولاً پس از سه ماه اول کمتر میشود.
آیا درد پستان بعد از یائسگی طبیعی است؟
پس از یائسگی درد دورهای معمولاً از بین میرود. اگر درد تازهای شروع شده، بهویژه در یک نقطه، یا اگر هورموندرمانی مصرف میکنید، بهتر است با پزشک مشورت کنید.
جمعبندی
درد پستان بسیار شایع است و در بیشتر موارد به تغییرات هورمونی، سوتین نامناسب یا مشکلات خوشخیم مربوط میشود. شناختن نوع درد، دورهای یا غیردورهای، و توجه به علائم همراه، کمک میکند بدانید چه زمانی تغییرات ساده کافی است و چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنید. هیچ دردی را با ترس بیمورد یا بیاعتنایی پاسخ ندهید؛ بررسی آگاهانه بهترین راه است.
مطالب مرتبط