بسیاری از خانم‌ها به دنبال روشی برای پیشگیری از بارداری هستند که هم مطمئن باشد و هم لازم نباشد هر روز یا هر ماه به آن فکر کنند. آی یو دی دقیقاً همین ویژگی را دارد و پس از گذاشتن، چند سال بی‌صدا کار می‌کند. با این حال سؤال‌های زیادی درباره درد، عوارض، نوع مناسب و تأثیر آن بر قاعدگی وجود دارد. این مطلب بخشی از راهنمای باروری، ناباروری و پیشگیری از بارداری است و به این پرسش‌ها پاسخ می‌دهد.
آی یو دی مسی و هورمونی چه فرقی دارند؟
آی یو دی مسی هیچ هورمونی ندارد. مس آزادشده از آن محیط داخل رحم را برای حرکت و بقای اسپرم نامناسب می‌کند. این نوع برای خانم‌هایی که نمی‌خواهند یا نمی‌توانند هورمون مصرف کنند گزینه خوبی است، اما ممکن است در ماه‌های اول خونریزی و درد قاعدگی را کمی بیشتر کند.
آی یو دی هورمونی مقدار کمی پروژستین را به‌طور موضعی در رحم آزاد می‌کند. این هورمون مخاط دهانه رحم را غلیظ و پوشش رحم را نازک می‌کند. بسیاری از خانم‌ها با این نوع، قاعدگی سبک‌تری پیدا می‌کنند و در برخی، قاعدگی تقریباً قطع می‌شود که خطری ندارد. لکه‌بینی نامنظم در ماه‌های ابتدایی شایع است و معمولاً به‌تدریج کم می‌شود.
آیا آی یو دی برای من مناسب است؟
آی یو دی برای اغلب خانم‌ها، از جمله کسانی که زایمان نکرده‌اند یا در دوران شیردهی هستند، قابل استفاده است. اما در برخی شرایط باید با احتیاط یا اصلاً گذاشته نشود؛ مانند عفونت فعال لگنی یا دهانه رحم، خونریزی واژینال بدون علت مشخص، احتمال بارداری، برخی ناهنجاری‌های حفره رحم و برخی سرطان‌های دستگاه تناسلی. اگر می‌خواهید آی یو دی را با قرص، کاندوم یا روش‌های دیگر مقایسه کنید، مطلب مقایسه روش‌های پیشگیری از بارداری کمک‌کننده است.
- مناسب برای پیشگیری چندساله و برگشت‌پذیر
- گزینه بدون هورمون (نوع مسی) برای کسانی که منع استروژن دارند
- گزینه هورمونی برای خانم‌هایی با قاعدگی سنگین
- قابل استفاده در دوران شیردهی طبق نظر پزشک
گذاشتن آی یو دی چگونه انجام می‌شود؟
پیش از گذاشتن، پزشک یا مامای دوره‌دیده درباره سابقه پزشکی شما سؤال می‌کند، معاینه لگنی انجام می‌دهد و در صورت لزوم آزمایش بارداری یا بررسی عفونت درخواست می‌کند. خود کار در مطب انجام می‌شود: اسپکولوم وارد واژن می‌شود، اندازه و جهت رحم سنجیده می‌شود و آی یو دی با وسیله مخصوص از دهانه رحم عبور داده و در حفره رحم رها می‌شود. سپس نخ‌ها در طول مناسب کوتاه می‌شوند.
کل این مراحل معمولاً چند دقیقه طول می‌کشد. گرفتگی شبیه درد قاعدگی هنگام عبور از دهانه رحم شایع است و گاهی سرگیجه یا حالت ضعف کوتاه‌مدت پیش می‌آید. برای پیدا کردن پزشک یا ماما در شهر خودتان، فهرست بهترین پزشک گذاشتن آی یو دی در تهران، بهترین پزشک گذاشتن آی یو دی در بوشهر و بهترین پزشک گذاشتن آی یو دی در زنجان را ببینید.
بعد از گذاشتن آی یو دی
تا چند روز ممکن است دل‌درد خفیف و لکه‌بینی داشته باشید. معمولاً پزشک چند هفته پس از گذاشتن، یک مراجعه کنترلی برای اطمینان از جای درست آی یو دی تعیین می‌کند. یاد گرفتن لمس نخ‌ها، به‌ویژه پس از قاعدگی، راه ساده‌ای برای اطمینان از سر جای بودن آن است. در ماه‌های اول، آی یو دی گاهی هنگام قاعدگی خارج می‌شود، پس به نوار بهداشتی یا کاپ قاعدگی نگاهی بیندازید.
عوارض و علائم هشدار
بیشتر عوارض آی یو دی خفیف و موقتی هستند، اما چند وضعیت کم‌شیوع وجود دارد که باید آن‌ها را بشناسید. خطر عفونت لگنی بیشتر در هفته‌های اول پس از گذاشتن است. سوراخ شدن دیواره رحم و جابه‌جایی آی یو دی نادر است. اگر با وجود آی یو دی باردار شوید، که بسیار کم پیش می‌آید، احتمال حاملگی خارج رحمی بالاتر است و باید سریع بررسی شوید.
- درد شدید یا رو به افزایش زیر شکم
- تب، لرز یا ترشح بدبو
- لمس نکردن نخ‌ها یا حس کردن قسمت سخت آی یو دی
- خونریزی بسیار زیاد یا طولانی
- تأخیر در قاعدگی یا علائم بارداری
خارج کردن آی یو دی و بازگشت باروری
خارج کردن آی یو دی معمولاً از گذاشتن آن ساده‌تر است و با کشیدن آرام نخ‌ها در مطب انجام می‌شود. اگر نخ‌ها دیده نشوند، ممکن است به سونوگرافی یا گاهی هیستروسکوپی نیاز باشد. توانایی باروری پس از خارج کردن به‌سرعت برمی‌گردد. اگر پس از برداشتن آی یو دی و یک سال تلاش باردار نشدید، بررسی‌های مرسوم را طبق مطلب ناباروری زنان آغاز کنید. برای خانم‌هایی که با اطمینان دیگر قصد بارداری ندارند، بستن لوله‌های رحم هم گزینه‌ای دائمی است که می‌توان آن را با آی یو دی مقایسه کرد.
پرسش‌های رایج
آیا آی یو دی باعث اضافه وزن می‌شود؟
آی یو دی مسی هورمون ندارد و ارتباطی با افزایش وزن ندارد. در نوع هورمونی، مقدار هورمون بسیار کم و موضعی است و شواهد قوی برای اضافه‌وزن چشمگیر وجود ندارد. اگر تغییر وزن قابل توجهی دیدید، علت‌های دیگر هم باید بررسی شوند.
آیا همسرم آی یو دی را حس می‌کند؟
معمولاً خیر. گاهی نخ‌ها در هفته‌های اول کمی سفت هستند و به مرور نرم‌تر می‌شوند. اگر احساس ناراحتی ادامه داشت، پزشک می‌تواند طول نخ‌ها را بررسی کند.
بهترین زمان گذاشتن آی یو دی کی است؟
آی یو دی را می‌توان در هر زمانی از چرخه گذاشت، به شرط اطمینان از عدم بارداری. بسیاری از پزشکان روزهای قاعدگی را ترجیح می‌دهند چون دهانه رحم کمی بازتر است. پس از زایمان، زمان مناسب را پزشک تعیین می‌کند.
آیا آی یو دی می‌تواند به عنوان پیشگیری اورژانسی استفاده شود؟
آی یو دی مسی اگر در چند روز پس از رابطه محافظت‌نشده گذاشته شود، یکی از مؤثرترین روش‌های پیشگیری اورژانسی است. برای این کار باید سریع به پزشک مراجعه کنید.
جمع‌بندی
آی یو دی روشی مؤثر، طولانی‌مدت و برگشت‌پذیر برای پیشگیری از بارداری است که در دو نوع مسی و هورمونی وجود دارد. انتخاب نوع مناسب به وضعیت قاعدگی، سابقه پزشکی و ترجیح شما بستگی دارد. گذاشتن آن کوتاه و سرپایی است، اما معاینه پیش از آن، مراجعه کنترلی و آشنایی با علائم هشدار اهمیت زیادی دارد. پیش از تصمیم، سؤال‌هایتان را با پزشک یا مامای خود در میان بگذارید.
لیست بهترین پزشکان گذاشتن آی یو دی در شهرهای مختلف